هیومان رایتس وۆچ: عیراق سەدان كەسی لە دۆخێكی زۆر ناهەمواردا دەستبەسەر كردووە

March 15, 2017 at 10:35 pm

یەكێك لەو زیندانییانەی 270 كەسی تێدایە سەقفەكەی روخاوە‌و مەترسی داڕمانی دەكرێت فۆتۆ: بەلقیس واللی/ هیومان رایتس وۆچ

كەركوك ناو
رێكخراوی هیومان رایتس وۆچ ئاشكرایدەكات، كە وەزارەتی ناوخۆی عیراق زیاتر لە 1200 هاوڵاتی لە نێویاندا منداڵی لە شوێنی زۆر خراپ‌و نەشیاودا دەستبەسەر كردووە، ئەوەش بە گومانی لایەنگرییان بۆ داعش.

ئەمڕۆ چوارشەممە ئەو رێكخراوە لە راپۆرتێكدا لە سایتی فەرمی خۆی بڵاویكردەوە، كە 1269 كەس لەنێویاندا منداڵی تەمەن 13 ساڵ، لە دۆخێكی زۆر خراپ‌و لە سێ‌ زیندانی كاتی بەبێ‌ روبەروكردنەوەی هیچ تۆمەتێك، دەستبەسەركراون.

دوان لەو زیندانییانە دەكەونە قەزای گەیارە بەدووری 60 كم لە باشوری موسڵ، سێیەمیشیان لە بنكەی پۆلیسی حەمام عەلیلە بە دوری 30 كم باشوری هەمان شار، بەشێك لە زیندانییەكان چەند مانگێك‌و زۆرینەشیان لە مانگی 11ی ساڵی رابردووەوە دەستبەسەرن.

لەنێو دەستگیركراوەكاندا وەكو هیومان رایتس وۆچ ئاماژەی پێداوە، لانیكەم 80 منداڵی خوار تەمەن 18 ساڵ هەیە‌و بچوكترینیان تەمەنی 13 ساڵ، ئەوەش بەوتەی فەرمانبەرانی زیندانی گەیارە، كە لە حەمام عەلیلیش منداڵ بونی هەیە.

ئەو رێكخراوە جەختیكردۆتەوە كە تائێستا چوار زیندانی گیانیان لەدەستداوە، ئەوەش وادەردەكەوێت بەهۆی نەبوونی چارەسەری پزیشكی‌و خراپی بارودۆخی شوێنەكانەوە بووبێت.

ژمارەیەكی زۆر لەدەبەی پڕكراو لەمیز لەدەرەوەی دیواری ژورێكی زیندانیەكان فۆتۆ: بەلقیس واللی/ هیومان رایتس وۆچ

بەپێی بەدواداچوون‌و سەردانی تیمەكانی هیومان رایتس وۆچ، لە بنكەی پۆلیسی حەمام عەلیل 225 كەس لە چوار ژوردا دەستبەسەركراون، ئەوەش بە تۆمەتی جیاواز لە نێویاندا 50یان بە گومانی لایەنگری بۆ داعش، بەڵام رێكخراوەكە نەیتوانیووە قسە لەگەڵ هیچ زیندانییەكدا بكات.

لە زیندانییەكی بنكەی پۆلیسی حەمام عەلیل، لە ژورێكی چوار بە شەش مەتردا 72 كەس زیندانیكراون، هەروەها لە ژورێكی چوار بە 7 مەتردا 103 كەس دانراون، بەبێ‌ راخەر‌و پێداویستی، ئەوان شەش توالێتی لە دۆخێكی زۆر ناتەندروستدا بەكاردەهێنن، پەنجەرەی ژورەكان داخراون، منداڵەكانیش هەر لە شوێنی گەورەكاندا زیندانی كراون.

هیومان رایتس وۆچ ئاشكراشیكردووە، كە ژمارەیەكی زۆر لە دەستبەسەر كراوەكان هەرچەندە تۆمەتیان هێشتا روبەڕو نەكراوەتەوە بەشێكیشیان دوای بڕیاری ئازادكردنیان‌و دەركەوتنی بێتاوانی، هێشتا لە زینداندا بە نایاسایی هێڵدراونەتەوە.

لە بنكەیەكی دەستبەسەركردن لە گەیارە، 374 كەس لە شەش ژوردا زیندانیكراون، ژورێكی چوار بە شەش مەتر 114 پیاوی تێدا جێكراوەتەوە، كە تەنیا یەك توالێتیان هەیە‌و پەنجەرەیشی تێدا نییە.

بنكەی دووەمی دەستبەسەركردن لە گەیارە 270 كەسی تێدایە، باڵەخانەكە كاتێك لە ژێر دەستی داعشدا بوە بەهۆی بۆردومانەوە سەقفەكەی كون بووە‌و كارمەندانی ئەو شوێنە دەڵێن، لە هەركاتێكدا بێت دەروخێت.

یەكێك لەو شەش توالێتەی تەرخانكراوە بۆ زیندانییەكانی حەمام عەلیل فۆتۆ: بەلقیس واللی/ هیومان رایتس وۆچ

هیومان رایتس وۆچ ئاماژە بەوەداوە، شوێنی دەستبەسەركردنەكان ئەوەندە قەرەباڵغە زیندانییەكان ناتوانن رابكشێن بۆ خەو، پلەی گەرما لە زیندانیەكاندا بەرزە بەهۆی قەرەباڵغی‌و نەبوونی هەواگۆڕكێ‌، جگەی لەوەی بۆنی شوێنەكە كەس بەرگەی ناگیرێت.

سارە لیا ویتسن، بەرێوەبەری بەشی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست لە رێكخراوی هیومان رایتس وۆچ دەڵێت دۆخی زیندانییەكان لە گەیارە‌و حەمام عەلیل زۆر خراپ‌و ناهەموارە، حكومەتی عیراقی كاری بە بنەماكانی سەرەكیەكانی دەستبەسەركردن نەكردووە، لەكاتێكدا عیراقییەكان دەبێت زیاتر لە خەڵكی تر لە سزانی مامەڵەی خراپ زیندانی تێبگەن.

هەروەها داواشی لە دەسەڵاتدارانی عیراق كرد دەستبەجێ‌ ئەو منداڵانە ئازادبكات كە وەكو دەڵێت لەو “جەهەننمەدا” دەستبەسەركراون، پێویستە منداڵانی تۆمەتبار بە لایەنگری داعش جیابكرێنەوە‌و وەكو قوربانی بە سەربازیكردنی نایاسایی مامەڵەیان لەگەڵدا بكرێت.

فۆتۆ گه‌له‌ری

چاپکردن چاپکردن