هەفتەیەك لە دەریادا
چیرۆكی ئەو گەنجانەی بە قاچاخ دەچنە ئەوروپا

September 1, 2017 at 7:49 pm

یەختێكی گواستنەوەی كۆچبەران بە رێگەی قاچاخ لە دەریادا فۆتۆ: UNHCR

دیار تاڵب
حەزی ئەوروپا وای لە مەریوان گوێ‌ بە مەترسیەكانی رێگا نەدات، بۆیە هەموو پارەكەی خستە دەستی قاچاخچییەوە‌و سواری یەخت بوو، بەڵام بۆ زیاتر لە هەفتەیەك بەبرسێتی‌و لەوپەڕی زەحمەتیدا لە دەریا مایەوە.

مەریوان ناوی خوازراوی گەنجێكی تەمەن 18 ساڵی خەڵكی كەركوك، مانگی ئایاری ئەمساڵ لەگەڵ هەڵكشانی شەپۆلی كۆچ بڕیاریدا بەرەو ئەوروپا بڕوات، بۆ ئەوەش تەنیا هاوكاری لە رووی دارایی‌و رێگەپێدانەوە باوكی بوو.

“دوای ئەوەی باوكم رێی پێدام بەهۆی بێ ئیشوكاری، لە 4-5ی ئەمساڵ كۆچمكرد بۆ توركیا‌و لەوێوە بە 5700 دۆلار (57 وەرەپە) بەقاچاخ‌و لەرێی دەریاوە چووینە ئیتاڵیا”، مەریوان ئەوەی چاوەڕوانی نەبوو لە دەریادا بینی.

ئەو هاوڵاتییانەی كۆچ دەكەن، لەهەرێمی كوردستانەوە بەڤیزەی توركیا دەچنە ئەو وڵاتە‌و لەوێش، قاچاخچییەكان بە رێگای جیاوازی یەخت یان تاكسی‌و بارهەڵگر دەیان پەڕێننەوە وڵاتانی ئەوروپا، بۆ ئەوەش بڕە پارەی جیاواز وەردەگرن لە نێوان چوار هەزار بۆ هەشت هەزار دۆلار.

رێگای یەخت لە نێو دەریادا، زۆرترین قوربانی لێدەكەوێتەوە‌و گەشتیاران لەوپەڕی زەحمەتیدا دەبن، ماوەی نێوان توركیا بۆ یۆنان چەند كاتژمێرێكە بەڵام ئەو وڵاتە بۆ ئیتاڵیا هەفتەیەك لە ئاودا دەمێننەوە.

مەریوان دەڵێت “مانگێك لە توركیا مامەوە‌و بەتەمابووم بە ارهەڵگر بڕۆم، بەڵام چارم نەما‌و بە یەخت رۆیشتم، قاچاخچیەكان خۆیان نەهاتن‌و دوو رێبەر ئێمەیان گەیاندە بۆدروم لە توركیا”.

لە كەناراوەكانی ئەو شارەوە، زیاتر لە 40 گەشتیار بە یەخێكی 12 مەترسی بڕیاربووە بگەیەندرێنە ئیتاڵیا.

“شوێنمان زۆر تەسك‌و ناخۆش بوو، لەنزیك ئیتاڵیا كێشە لەمەكینەی یەختەكەدا هەبوو، بۆیە هەشت ڕۆژ لە دەریا ماینەوە، بەبێ نان و ئاو، چونكە بەشی پێنج رۆژ خواردنمان پێبوو”.

مەریوان دەڵێت لەوپەڕی زەحمەتیدا مابوونەوە، بە تایبەت دۆخی منداڵەكان‌و ژنان، لە نێویاندا ژنێكی دووگیان زۆر خراپ بوو، هەموویان نەخۆش كەوتبوون بەهۆی زۆر مانەوە لە دەریادا، بۆیە بەناچاری پەیوەندییان بە پۆلیسی ئیتاڵیاوە كرد تا رزگاریان بكەن.

ژمارەك كۆچبەر بە نایاسایی لە یۆنانەوە بەرەو وڵاتانی تری ئەوروپا دەڕۆن فۆتۆ: AP

ئەو هاوڵاتییانەی بە یەخت گەشت دەكەن، پێویستە تەنیا ئاوو خورما‌و سێو یان ئەو شتانە بخۆن كە كەمترین كات پێوستیان بە چوونە تەوالێت هەبێت، جگە لەوەی بەهۆی شەپۆلی دەریاوە زۆر كەس خۆراك لە گەدەی نامێنێتەوە، لەگەڵ ئەوانەشدا بۆ هەفتەیەك تەنیا ئاسمان‌و ئاو دەبینن، شەوانیش بەبێ‌ روناكی رۆژ دەكەنەوە.

رەنجە محەمەد (21 ساڵ)، خەڵكی گەڕەكی كەرامەیە لە كەركوك‌و لەگەڵ دایك‌و براكانی بەخێزانی چونەتە ئەوروپا، بەڵام پەشیمان بۆتەوە‌و گەڕاوەتەوە بۆ عیراق.

“لە هەولێرەوە بە فڕۆكە چووینە توركیا‌و لەرێگەی قاچاخچیەكەوە بە سێ‌ هەزار‌و 500 دۆلار بەچوپ لەدەریای ئیجەوە بۆ یۆنان رۆیشتین، دەریا زۆر مەترسیدار بوو، بەڵام سەلامەت گەیشتین‌و لە یۆنانەوە چوینە ئەڵمانیا بەهەمان بڕە پارە”.

خێزانەكەی رەنجە بۆ ساڵێك لە كەمپ ماونەتەوە، رۆژانە بە بڕی 30 یۆرۆ كاری كردووە لە ئەڵمانیا، بەڵام زەحمەتی ژیان‌و گرانی لەپاڵ خراپی شوێنی مانەوە، وایكرد بە ناچاری بگەڕێنەوە كەركوك، ئەوەش لەرێی ئەو فرۆكانەی دابیندەكرا بۆ ئەوانەی خواستی گەڕانەوەیان هەیە.

دەستپێكردنەوەی كۆچ لە ئێستادا، دوای زیاتر لەساڵێك دێت لەخاوبوونەوەی فراوانترین شەپۆلی كۆچكردن بۆ ئەوروپا كە لەسەرەتای ساڵی 2015 دەستیپێكرد، بەهۆیەوە هەزاران گەنج‌و خێزان ماڵ‌و موڵكی خۆیان فرۆشت.

ژیلوان عەبدوڵا، گەنجێكی تەمەن 22 ساڵی شاری كەركوكە‌و سەرباری داواكاری زۆری هاورێ‌‌و كەسە نزیكەكانی بۆ مانەوە، بەڵام بڕیاریداوە كۆچ بكات.

ئەو گەنجە بە (كەركوك ناو)ی وت “لەگەڵ قاچاخچیەك رێككەوتوم تا ئەڵمانیا بە ٤٠ وەرەقە بمبات، ئەوەش لەرێگەی دەریاوە‌و بەبێ‌ كێشە”، ئەو پێشیوایە چیتر لێرە ژیان بۆ ئەو نییە.

بەردەوامی شەپۆلی نوێی كۆچ لەكاتێكدایە، رێكخراوەكانی تایبەت بەكۆچبەران بەردەوام جەختدەكەنەوە كە رێگاكان سەختتر بوون بۆ گەیشتن بەئەوروپاو رۆژانە، چەندین كارەسات روودەدەن.

عەمار سەباح، بەرێوەبەری كۆچ‌و كۆچبەرانی عیراق لە كەركوك بە (كەركوك ناو)ی وت “تائێستا ئامارێكی تەواو لەبەر دەستدا نیە بۆ ژمارەی ئەوانەی كۆچیان كردوە، چونكە بەشێوەیەكی نهێنی دەڕۆن، ئاماری ئەوانەش نیە كە گەڕاونەتەوە”.

فۆتۆ گه‌له‌ری

چاپکردن چاپکردن
سه‌ره‌تا هه‌واڵ راپۆرت فۆتۆ به‌دواداچونی رۆژنامه‌وانی خزمەتگوزاری