چیرۆكی گەڕانەوەی دەباغ
یەكەم دوكان لە گەڕەكی ساعەی موسڵ بنیاتدەنێتەوە

February 16, 2018 at 5:20 pm

موسڵ، 2018، فارس دەباغ خاوەنی یەكەم دوكان دەگەڕێتەوە بۆ ناوچەی ساعە لەبەری راستی موسڵ فۆتۆ: كەركوك ناو

عومەر مەجید – نەینەوا
“پێویستە ژیان بەردەوامبێت و رانەوەستێت، دەبێت بەدەستەكانی خۆمان كاربكەین بۆ نەهێشتنی ئاسەواری جەنگ لە ناوچەكانمان، دوكانەكانمان نۆژەن بكەینەوە و دەستبكەینەوە بەكار” فارس دەباغ، بەو ئومێدەوە گەڕایەوە بۆ دوكانەكەی لە بەری راستی موسڵ.

ئەو هاوڵاتییە، یەكەم كەس بوو بڕیاریدا لە ناوچەیەكی وێرانەی شەڕدا دەستبكاتەوە بە كاركردن و دوكانەكەی ئاوەدانبكاتەوە، چونكە رایوایە دوای ئەوەی هێزە عیراقییەكان سەركەوتنیان بەسەر داعشدا تۆماركرد، پێویستە خەڵكیش بە گەڕانەوەیان بۆ ژیان بەردەوامی بەو سەركەوتنە بدەن.

دەباغ دوكانێكی فرۆشتنی كەلوپەلی بیناسازی هەبوو لە ناوچەی ساعە لەبەری راستی موسڵ، بەڵام وەك تەواوی دوكان و ماڵەكانی ناوچەكە بەهۆی شەڕی كۆنتڕۆڵكردنەوەی شارەكەوە لەدەست چەكدارانی داعش زیانی بەركەوت، بەشێوەیەك تەواوی سیمای ناوچەكە گۆڕاوە كە پێشتر یەكێك بووە لە ناوچە بازرگانییەكان.

لە كاتی قسەكردنیدا بۆ (كەركوك ناو) وتی “یەكەم كەس بووم گەڕامەوە بۆ ناوچەی ساعە، لەسەرەتادا نەمتوانی گەڕەكەكە بناسمەوە هەرچەندە من لەو گەڕەكە گەورەبووم”.

ئاگری جەنگ زۆر لە شێوەی گەڕەكەكەی سڕیوەتەوە، سەڕەرای قەبارەی زۆری وێرانكارییەكان دەباغ بڕیاری گەڕانەوەیداوە تا ئەوەی دەتوانرێت نۆژەنی بكاتەوە، بەوەش تەحەدای هەموو ئەو رێگرییانە بكات كە روبەڕوی دەبنەوە.

دوای كۆنتڕۆڵكردنەوەی موسڵ لەلایەن هێزە عیراقییەكانەوە لە تەمموزی 2017دا، دەباغ بڕیاریدا لەگەڵ خێزان و منداڵەكانی بگەڕێتەوە بۆ ماڵەكەی خۆی لە ناوچەی باب توب، ئەوەش دوای ئاوارەبوون بۆ كەمپی حەمام عەلیل ‌و دواتر نیشتەجێبونی لە ماڵێكدا لەبەری چەپی شارەكە بەكرێی مانگانە.

موسڵ، 2018، ناوچەی ساعە لەبەری راستی موسڵ زیانی زۆری شەڕی بەركەوتووە فۆتۆ: كەركوك ناو

كەمی هەلی كار لە موسڵی دوای داعش، نەبوونی توانای دارایی بۆ دابینكردنی بژێوی خێزان ‌و پێدانی كرێی مانگانەی خانوو، وایان لەو پیاوە موسڵاوییە كرد بڕیاربدات بگەڕێتەوە ‌و دوای نۆژەنكردنەوەی ماڵەكەی، هەوڵ بۆ ئاوەدانكردنەوەی دوكانەكەی بدات.

“هۆكاری ئەوەی كە بڕیاری گەڕانەوە و نۆژەنكردنەوەی دوكانەمم دا لەسەر ئەركی خۆی بۆ ئەوە دەگەڕێتەوە كە هیچ متمانەیەكم بەلایەنە حكومییەكان نیە تاوەكو هەڵمەتێكی فراوانی دووبارە نۆژەنكردنەوەی شاری كۆنی موسڵ دەستپێبكەن كە زیاتر لە شەش مانگە كۆنتڕۆڵكراوەتەوە، بەڵام تاوەكو ئێستا حكومەتی ناوخۆیی هیچ هەڵمەتێكی دەستپێكردووە” فارس وای وت.

ئەو دەڵێت رۆژانە لە روبارەكە ئاو دەهێنێت و بۆ دابینكردنی كارەباش پشت بە مۆلیدەیەكی بچووك دەبەستێت، ئەوەش رۆژانە تەنیا بۆ سێ‌ كاتژمێر، چونكە بەهۆی نەبوونی پارەوە ناتوانێت بەردەوامی كاری پێبكات.

هێرشی داعش و دەستبەسەرداگرتنی موسڵ لە ناوەڕاستی 2014دا، هەزاران خێزانی ئاوارە كرد و هێشتا نیوەیان نەگەڕاونەتەوە، بەهۆی نەبونی خزمەتگوزارییە سەرەتاییەكان ژیان لە نێویاندا ئاو و كارەبا.

نەوفل حەمادی سوڵتان، پارێزگاری نەینەوا بە (كەركوك ناو)ی وت “دەتوانرێت قەیرانی موسڵ دابەشبكەین بۆ دوو بەشەوە، یەكەمیان ئەوەیە سەدا 90ی پرۆژە خزمەتگوزارییەكان لە دەرەوەی خزمەتدان ئەمەش كارێكی مەترسیدارە و پێویستی بە بودجەیەكی گەورە هەیە بۆ دووبارە گەڕاندنەوەیان، بەڵام بەشەكەی تر بریتیە لەو زیانانەی بەر ماڵ و ئۆتۆمبێلی هاوڵاتیان كەوتووە بەتایبەتی لەبەری راست”.

هەروەها ستایشی ئەو هەوڵە تاكە كەسییانەی كرد كە دانیشتوانی موسڵ دەستیانپێكردووە بۆ نۆژەنكردنەوەی ماڵ و دوكانەكانیان.

بەپێی ئامارێكی سەرەتایی یەكەی بە دۆكیومێنتكردن لە بەڕێوەبەرایەتی ئاماری نەینەوا كە دەست (كەركوك ناو) كەوتووە، قەبارەی زیانەكانی بەری چەپی موسڵ دەگاتە سەدا 35 كە بەر ژێرخانی ئەو بەشەی شارەكە وەك نەخۆشخانە و زانكۆ و بنكە ئەمنییەكان كەوتووە، بەڵام دۆخەكە لە بەری راست تەواو جیاوازە و قەبارەی زیانەكان لە سەدا 60 تێپەڕیووە.

كەریم ئەحمەد نعمانی، بەڕێوەبەری بەشی بەدۆكیومێنتكردن لە ئاماری نەینەوا بۆ (كەركوك ناو)ی باسی لەوەكرد تیمەكانیان شەو و رۆژ لە هەردوو بەری راست و چەپی موسڵ كاردەكەن بۆ دەستكەوتنی ئەنجامی كۆتایی زیانەكان.

هەروەها ئەوەشی رونكردەوە كۆتاییهاتنی كاری تیمەكان بۆ بە دۆكیۆمێنتكردنی قەبارەی ئەو زیانانەی بەر بەری راستی شارەكە كەوتووە پێویستی بەكاتی زیاتر هەیە، چونكە تائێستا نەتوانراوە پاشماوەی جەنگەكە و داروپەردوی ماڵە وێرانەكان لاببرێن.

ناوچەی ساعە یەكێكە لە ناوچە گرنگەكانی موسڵی كۆن، دەكەوێتە بەری راستی شارەكەوە و دەبێتە سێ بەشەوە ئەوانیش ئاوس، خەزرەج و میاسیە، ناونانی گەڕەكەكەش دەگەڕێتەوە بۆ بونی كەنیسەكەی ساعە تێیدا كە ساڵی 1866ی زاینی بنیاتنراوە.

بە ورییەكی بەرز و هیوایەكی زۆرەوە، فارس دەباغ لە گەڕەكی ساعە سەرقاڵی ئاوەدانییە و داوایكرد تەواوی خاوەن دوكانە بازرگانییەكان لە موسڵی كۆن بگەڕێنەوە، تا كۆتایی بهێنن بە شوێنەواری جەنگ و وێرانكاریی، دووبارە كڕین و فرۆشتن لە بازاڕەكەدا دەستپێبكاتەوە.

ئەوەی دەباغ چاوەڕێیە لە ساڵی 2018دا، لێپرسراوان دەستبەرداری ناكۆكییەكانیان بن لەسەر پۆست و كورسی، زیاتر ئاوڕ لە هاوڵاتیان بدەنەوە و تەواوی توانای خۆیان بخەنەگەڕ بۆ گەڕانەوەی خزمەتگوزارییە سەرەكییەكان، چونكە خەڵكی موسڵ بۆ ماوەیەكی زۆر لە نێو ئاگری شەڕ و ئاوارەییدا ژیان.

فۆتۆ گه‌له‌ری

چاپکردن چاپکردن