Mukaddes gün ‘Kırmızı Çarşamba’

Mukaddes gün ‘Kırmızı Çarşamba’
Lalış, Ezidi bir kız, "Kırmızı Çarşamba" merasimini kutsal Lalış tapınağında kutladı. Fotoğraf: KirkukNow

Diyari Halit-KirkukNow

  Yezidilerin ‘Yeni Yılı’ olan ‘Kırmızı Çarşamba’, Yezidilerin kutladığı en eski bayramlardandır. Bu bayram, her yıl Nisan ayının ikinci Çarşambasına denk geliyor. Nisan, Yezidilerin ayı Laliş tapınağında Yezidiler 365 feneri yakıyorlar Yezidi itikadına göre, Nisan ayı mukaddes bir aydır. Onlar Nisan ayını, ‘Yılın gelini’ olarak görüyor. Onlar, Nisan ayının ikinci Çarşamba’sında, Melek Tavus dünyaya inmiştir. Bu nedenle, doğa bahara dönmüş. Çarşamba, ‘mukaddes gün’ Doğu Takvimine göre, Nisan ayının ikinci Çarşamba’sı Yezidiler için Yenı Yıl Günü mahiyetindedir. Bu günde, donmüş dünya açılıyor. Başka bir dini anlatımına göre, Tanrı dünyaya inşa etmeyi Cuma gününde başlamış ve Çarşamba gününde bitirmiş.

Yezidiler bunun için Doğu Takvmin’e dayanıyor. Doğu ve Ortodok Hıristiyanlar tarafından da kullanılıyor bu takvim. Milat takvimiyle 13 gün farkı vardır. Bu Bayram nasıl kutlanır Salı günü akşamından, Yezidiler kendisini kutlamalara hazırlıyor. Yumurtaları renkleyip pişiriyorlar. Laliş tapınağında 365 feneri yakıyorlar. Büyük olsalıkla bu nedenle Kırmızı Çarşamba olarak adlandırılmıştır. Yezidiler bu günde birbirlerini ziyaret ederek kutluyor. Sadece kendi aralarında değil, Müslümanlar özellikle Duhok ilinde yaşayanlar kutlamak amacıyla onları ziyaret ediyor. Daha sonra mezarlara gidiyorlar. Sonrasında da türlü oyunlarla günü geçiriyorlar."

Ezidi kadınlar, "Kırmızı Çarşamba" gününde dileklerini gerçekleştirmek için dua ediyorlar. Fotoğraf: Bnar Sardar

 Çarşamba’nin ilk aktivitesi Lalış tapınağında başlıyor. Baba Şeyh nezareti altında bir özel komite ilk ateşi yakıyor daha sonra 365 feneri yakıyorlar. Fenerlerin sayısı yıl günlerin sayısı kadardır.Bu fenerler, kötü ruhlara engel olup iyi ruh yani Melek’e yol açıyorlar. Kırmızı Çarşamba’daki haram ve halallar Başka her mukkades gün gibi, Çarşamba bayramının kendisine özel halal ve haramları vardır. Yezidilere saygı olarak, Kürdistan Bölgesel Hükümeti bu günü resmi tatil olarak ilan etti. Bu ilk defa oluyor. 

 Renkli yumurtanın sırrı Renkli yumurtayı pişirmek, bu güne özel bir şeydir. Dünyanın yumurta şeklinde olduğu gibi bu gün de yenilemenin simgesidir. Renkler de, rengareng olan Baharı simgeliyor. Avare bayramı Yeterli bilgi ve belgelerin bulunmaması nedeniyle, Yezidi dinine mensup olanların tam sayısı bilinmiyor Ama resmi olmayan verilere göre, onların sayısı 600 bindir. Bu sayıda 400 bini avare kamplarında yaşıyor. 100 bininden fazlası da yurtdışına göç etmiş.

Lalış, Ezidilerin ana tapınağı, fotoğraf: Bnar Sardar

Bu da DAEŞ örgütünün Yezidilerin yaşadığı kentlere düzenlediği saldırılardan sonra geldi. DAEŞ’in Sincar’ı kontrol aldıktan sonra, binlerce Yezidiyi katletti. Binlerce Yezidi kadını da köle olarak kaçırdı. Bu yılın Kırmızı Çarşamba’sı, mutlı ve hüzün ile karışık bir bayramdır onlar için.

  • FB
  • Instagram
  • Twitter
  • YT