Irak hükümeti ‘Yezidi soykırımı tanıma’ çabalarına destek vermiyor! İşte nedenleri

Posted: March 22, 2017 at 5:09 pm

 

Yazar: Hıdır Domli

Son zamanlarda Irak Birleşmiş Milleter temsilcisinin Yezidi soykırımı tanıma dosyası ile ilgili duruşu ile ilgili araştırma yaptım. Irak temsilcisinin dosyaya destek vermediğini araştırdım. Daha önce de benzer araştırmalar yapmıştım. Sonunda, Irak’ın neden Yezidisi soykırım tanımak tasarılarına sıcak bakmadığı ile ilgili birkaç sonuca ulaştım

Çok hızlı bir inceleme yaparsak, Irak bakanlar kurulunun Yezidilere karşı yapılan suçların gerçekleştiği 2014 yılı sonlarından beri, sadece bir açıklama yayınlamış. Daha sonra da 2016 Yazı’nda Irak hükümeti Sincar’ı ‘Afet Bölgesi’ olarak ilan etti. Budan başka bir şey görmüyoruz. Tersine, Iraklı yetkilier bazen yanlış detayları aktarmıştır. Mesela, onlar DAEŞ tarafından kaçırılan Yezidi kadınların listesinin BM’e teslim ettkiklerini iddia ediyor. (Bu bilgi BM Cinsel Şiddete karşı temsilcisi Zainab Bangura sırasında açıklandı).

Öte yandan, Yezidiler bütün gruplar arasında DAEŞ’in şiddetine maruz kalan ve kurban olan gruptur ve en çok zarara uğramıştır. 3 Eylül 2014 tarihinden beri binlerce Yezidi insanı hayatını kaybetmiştir, kalan Yezdiler de piskolojik ve sosyal şiddete maruz kalmış. Umarım benim izlenimlerim doğru değildir ama görünen o ki Irak hükümeti bu bağlamda Yezidilerin soykırım dosyası değil milli ‘ulusal uzlaşma’ projelerine yönelik çabalarını yoğunlaşıyor. Irak bakanlar kurulunu Yezidi soykırımı ile ilgili hiçbir gerçek planı yoktur. Yezidilere karşı yapılan suçlar ile ilgili adımlar atılmadan gerçek ulusal uzlaşımın nasıl gerçekleşeceği soru işareti altındadır. Bütün bu dosyalarda Yezidiler yok.

Sorunun başka bir yönü de, Irak hükümetinin DAEŞ sonrasındanki Nineva yönetme planlarıyla ilgildir. Nineva valiliği tarafından hazırlanan bu stratejik planda hiçbir şekilde Yezidi soykırıma yer verilmemiş. Yezidilerin sorunlarına adalet ilkesi içinde adil bir çözüm yokken, nasıl bu Nineva’da barış ve istikrar korunabilir?

Irak’ın Yezidi soykırımı dosyasındaki tavrının en büyük nedenine gelince, sebepler daha çok iç dengelerine bağlıdır. Neden Irak Amel Cloony gibi aktivistler ve diğer kurumları desteklemiyor, bunun sebebi şu olabilir: Eğer Yezidi soykırımı tanınırsa, o zaman bu bölgelerde bulunan birçok lider, aşiret adamları ve bilinen kişiler sorumlu tutulacak. Irak hükümeti böyle bir şeyi istemiyor.

Irak, böyle bir kararın yasal ve sosyal sorumlulukların altına girmesi istemiyor. Soykırım kararı BM Güvenlik Konseyi tarafından alınırsa, o zaman bütün soruşturmalar uluslararası mekanizmalar çerçevesinde yürülecek ve Irak’ın soruşturma mecrasına müdahil olma yetkisi olmayacak.

Irak’ın kendisi ile ilgili olan bir dosyaya müdahil olamaması, ve bazı Iraklı liderlerin bu dosyalarda suçlu çıkarılma ihtimali, Irak hükümeti tarafından egemenliğine karşı olduğunu görülüyor.

Irak’ın uluslarası çevrelerde Yezidi soykırımı desteklememesinin başka bir sebebi de, Irak hükümeti bu kartı Sünnilere karşı kullanıyor. Sünnilerin hükümet ile DAEŞ sonrasında işbirliği yapmaması halinde, hükümetin soykırımı tanıma çabalarına desteke vereceğini ve bundan Sünni liderlerin zarar alacağını ortaya koyuyor.

Sonraki yazımda, Kürdistan Bölgesel Hükümeti tarafından bu dosya ile ilgili çabaların ne olduğunu ile ilgili konuşacağım.

Short URL: http://kirkuknow.com/turkmen/?p=13862

Photo Gallery

100 views
Print This Post Print This Post