Kerkük’te jeneratör sahipleri tehditte bulunurken, kentteki kamu kurumları da sessizce jeneratörlerini kademeli olarak kapatıyor. Bu gelişme, vilayette gaz krizinin yaşandığı bir döneme denk geliyor. Gazın fiyatı yükselirken piyasada bulunması da giderek zorlaşıyor.
Geçtiğimiz haftadan bu yana Kerkük’te vatandaşların elektrik ihtiyacının yüzde 50’den fazlasını karşılayan özel jeneratör sahipleri, jeneratörlerini kapatma tehdidinde bulunmaya başladı. Jeneratör sahipleri, hükümetin kendilerine piyasaya kıyasla daha düşük fiyattan sağladığı gaz miktarının jeneratörleri yalnızca iki hafta çalıştırmaya yetecek kadar olduğunu söylüyor.
Sorun ne?
Sorunun kaynağı, ticari gazın piyasada bulunamaması ve fiyatının yaklaşık iki katına çıkması. Jeneratör sahiplerine göre hükümet tarafından sağlanan gaz miktarı da jeneratörlerin bir aylık çalışmasını karşılamaya yetmiyor.
Kerkük’teki özel jeneratör sahiplerinden Edhem Ahmed, KirkukNow’a yaptığı açıklamada, “Daha önce hükümetin verdiği gaz miktarı tükendiğinde piyasadan daha yüksek fiyata ticari gaz satın alıyorduk. Ancak şimdi ticari gazın fiyatı çok yükseldi ve gaz bulmak da zorlaştı” dedi.
Edhem, “Kerkük Valiliği’ni ve kaymakamlıklarımızı durumdan haberdar ettik ancak sorun çözülemedi” diye konuştu.
Baskı var, çözüm yok
Özel jeneratör sahipleri, baskı oluşturmak amacıyla jeneratörlerini kapatma tehdidinde bulundu. Ancak Kerkük yönetimine, kendilerine verilen gaz miktarının artırılması için bu haftanın sonuna kadar süre tanıdılar.
Petrol Ürünleri Dağıtım Şirketi’nin Kerkük şubesi, özel jeneratör sahiplerine her KVA için 45 litre gaz sağlıyor. Şirketten bir kaynağa göre bu miktarda herhangi bir değişiklik yapılmadı ve uygulama aynı şekilde devam ediyor.
Görevi nedeniyle konu hakkında bilgi sahibi olan ancak medya ile konuşma yetkisi bulunmayan kaynak, adının açıklanmaması koşuluyla şöyle konuştu:
“Jeneratörlere daha fazla gaz vermek bizim yetkimiz dahilinde değil. Çünkü süreç Kerkük Vilayeti’nin gaz kotasına bağlı ve herhangi bir miktar artışı yapılmadı.”
Daha önce ticari gazın piyasada bulunabilmesinin ve fiyatının daha düşük olmasının nedenine ilişkin ise kaynak, “Bize ulaşan bilgilere göre bazı şirketler Kerkük’te gaz üretimini durdurdu. Bunun nedenini ise bilmiyoruz” dedi.
Şu anda Kerkük’te bir varil gazın fiyatı 220 bin dinara ulaşmış durumda. Bu da son iki aya kıyasla fiyatın en az yüzde 40 arttığı anlamına geliyor.
Kerkük Valisi Muhammed Saman, geçen hafta katıldığı bir televizyon programında vilayetin gaz konusunda karşı karşıya kaldığı durumdan duyduğu endişeyi dile getirdi. Gaz sıkıntısı nedeniyle kamu kurumlarının dahi zaman zaman jeneratörlerini kapatmak zorunda kaldığını belirten Saman, hava sıcaklıklarının hâlâ 45 derecenin üzerinde olduğunu söyledi.
Saman, bazı kamu kurumlarının elektrik olmadan vatandaşların işlemlerini gerçekleştiremediğine de dikkat çekti.
Kerküklü bir kamu çalışanı, “Kurum yöneticilerinin işlerinin bir kısmı jeneratörleri için gaz bulmaya dönüştü. Bunu da kişisel bağlantıları aracılığıyla yapıyorlar” dedi.
Muhammed Saman, Kerkük’te faaliyet gösteren bazı yakıt üretim şirketlerinden kamu kurumları için gaz temin edilmesine yardımcı olmalarını istediğini söyledi. Ayrıca bu konuda Petrol Bakanlığı ile de görüştüğünü belirtti. Ancak kriz henüz çözülebilmiş değil.
Gaz neden azaldı?
Petrol Ürünleri Dağıtım Şirketi’nin Kerkük şubesi yetkilileri, gaz arzındaki düşüşün nedenlerinden birini Kerkük’te faaliyet gösteren bazı gaz üretim şirketlerinin üretimi “durdurmasına” bağlıyor.
Ancak Kerkük yönetiminden bir kaynak, krizin bir bölümünün kontrol noktalarından kaçak gaz girişinin durdurulmasıyla bağlantılı olduğunu söyledi.
Görevi nedeniyle bilgi sahibi olan ve adının açıklanmasını istemeyen kaynak, şöyle konuştu:
“Kontrol noktalarında denetimler sıkılaştırıldı. Özellikle Daraman kontrol noktasında. Daha önce bu noktadan Erbil’den Kerkük’e kaçak yollarla gaz getiriliyordu. Şimdi buna hiçbir şekilde izin verilmiyor.”
Irak’ta yolsuzlukla mücadele sürecinin başlamasından bu yana güvenlik güçleri, Kerkük’te rüşvet almakla suçlanan en az 30 çalışan ve üst düzey subayı gözaltına aldı.
Yolsuzlukla Mücadele Komisyonu ve güvenlik güçlerinin açıklamalarına göre, gözaltına alınanların önemli bir bölümü kontrol noktalarında para karşılığında kaçak yüklerin geçişini kolaylaştırıyordu.
