Gerçekleşmeyen hayaller

Alqoş’ta kadınlar işsizlikle karşı karşıya

Ninova Ovası, 2019 – Tileskof’un eski mahallelerinden biri. Fotoğraf: Ammar Aziz

Ammar Aziz

Ninova Ovası’nda bulunan Alqoş’ta kadınlar için iş bulmak büyük bir sorun hâline gelmiş durumda. Bölgedeki fabrikaların ve özel sektöre ait işletmelerin yetersizliği, bir zamanlar önemli bir istihdam kaynağı olan kamu sektöründe iş bulmanın ise son derece zorlaşması, kadınların çalışma seçeneklerini giderek daraltıyor.

Son on yılda Alqoş çatışma ve şiddet olaylarına sahne oldu. Irak ve Şam İslam Devleti’ne (IŞİD) karşı yürütülen savaş sırasında çok sayıda bölge sakini evlerini terk etmek zorunda kaldı. Evlerine geri döndüklerinde ise ciddi bir iş imkânı eksikliğiyle karşı karşıya kaldılar.

Mühendislik fakültesi mezunu olan ve hâlihazırda nahiyede iş arayan binlerce kadın ve genç kızdan biri olan Maryam Salar, “İş bulmak en büyük kaygımız ancak kimse bizi dinlemiyor” diyor.

Maryam, eğitimini hâlâ sürdüren öğrencilerin bile gelecekleri konusunda umutsuzluk ve kaygı yaşadığını belirtiyor. Bunun nedeninin, kamu sektöründe bir kadro elde etmenin ya da başka bir yerde iş bulmanın ne kadar zor olduğunu fark etmeleri olduğunu söylüyor.

Alqoş, 34 köy ve üç yerleşim kompleksinden oluşan geniş bir bölgedir. İdari açıdan Ninova Ovası’ndaki Tilkef ilçesine bağlıdır. Farklı etnik ve dinî topluluklardan oluşan bölge nüfusu için tarım ve hayvancılık, birçok köylünün temel geçim kaynakları olmaya devam etmektedir.

Maryam, “Nahiyemizdeki istihdam olanakları son derece sınırlı. Bu durum, genç kadınların çoğunu evde kalmaya zorluyor” diyor.

3-1

Ninova, 4 Mart 2020 – Alqoş’ta yatırımları teşvik etmeyi amaçlayan bir projeye ilişkin düzenlenen çalıştay. Fotoğraf: Ammar Aziz

 

 

Kürdistan İşçiler Sendikası’nın Alqoş şubesine ait önceki istatistiklere göre, nahiyedeki kadın ve genç kızların yüzde 70’inden fazlası işsiz. Bunlardan bazıları iş bulabilmek amacıyla başka yerlere göç etmek zorunda kaldı.

Maryam, “Sesimizi duyurmak için hangi yetkili makama başvurmamız gerektiğini bilmiyoruz. Alqoş, sorunlarımızı ve taleplerimizi kolayca dile getirebileceğimiz bir yer değil” diyor.

Bölgedeki Hristiyan kadınlardan Reşa Wade’a Aziz, üç yıl öncesine kadar Kürdistan İşçiler Sendikası’nın Alqoş şube başkanlığını yürütüyordu. Sendika, kadınların iş bulma konusunda yardım almak için başvurabildiği tek kuruluştu. Ancak sendikanın bölgedeki yerel şubesi daha sonra kapandı.

Rasha, “İşçiler Sendikası, şubemize artık maddi destek sağlayamayacağını söyledi. Bu nedenle büroyu kapatmak zorunda kaldık” diye açıklıyor. “Son üç yıldır bu bölgedeki kadınlar ve genç kızlar, sahip oldukları tek umut kaynağını da kaybetti.”

Kürdistan İşçiler Sendikası Duhok Şube Başkanı Walat Ozmani, Alqoş şubesinin kapatılmış olmasına rağmen sendikanın Ninova Ovası bölgesini temsil etmeyi sürdürdüğünü belirtiyor. Ancak kira ödeyecek maddi kaynakları bulunmadığı için fiziksel ofislerini açık tutamadıklarını söylüyor.

Ozmani ayrıca, istihdam olanaklarının oluşturulması konusunda Ninova yönetimindeki yetkililerle herhangi bir iletişimlerinin bulunmadığını ifade ediyor. Yetkililerin kendi kuruluşlarını tanımadığını da sözlerine ekliyor.

Alqoş nahiyesinin bulunduğu Ninova vilayeti, Irak’ta işsizlik oranının yüksek olduğu vilayetler arasında yer alıyor. Buna rağmen ekonomik durumda bir miktar iyileşme yaşandı. Yoksulluk sınırının altında yaşayan bölge nüfusunun oranının yüzde 15,5’i aşmadığı tahmin ediliyor.

Irak Planlama Bakanlığı bünyesindeki Merkezi İstatistik Kurumu verilerine göre, Ninova’daki işsizlik oranı daha önce yüzde 35 olarak tahmin edilirken yüzde 19,2’ye geriledi.

alqosh-1

Ninova, 2019 - Musul’un yaklaşık 40 kilometre kuzeyinde, Tilkef ilçesine bağlı Alqoş nahiyesinin girişi. Fotoğraf: Ammar Aziz 

 

Önceki yıllarda sivil toplum kuruluşları, farklı toplumsal kesimlerden gençleri iş aramaya teşvik etmek amacıyla çeşitli girişimler başlatmış ve küçük işletme sahiplerine yeni istihdam olanakları yaratmaları için destek vermişti. Ancak bu girişimler zaman içerisinde önemli ölçüde azaldı.

Örneğin Irak Kadınlar Birliği, geçmişte çeşitli küçük projelere destek vermiş ve Alqoş’ta kadınlar için istihdam olanakları oluşturulmasına katkıda bulunmuştu. Ancak kuruluşun bölgedeki faaliyetleri de sona erdi.

Irak Kadınlar Birliği Direktörü Şamiran Odisho, Alqoş’ta kadınlar ve genç kızlar arasındaki işsizliğin artmaya devam ettiğini söylüyor. Bunun nedeninin, bölgede istihdam sağlayabilecek fabrikaların ve ticari işletmelerin bulunmaması olduğunu belirtiyor.

Odisho ayrıca, nahiyenin ihmal edildiğini ve Federal Irak Hükümeti ile Kürdistan Bölgesel Yönetimi arasında sıkışıp kaldığını, bunun sonuçlarına ise yerel halkın katlanmak zorunda olduğunu ifade ediyor.

Uluslararası kuruluşların artık Ninova Ovası’nda faaliyet göstermediğini de belirten Odisho, bu kuruluşların projelerinin büyük bölümünü Irak’ın güneyine kaydırdığını söylüyor.

Birkaç yıldır iş arayan mühendis Maryam, bazı genç kadınların iş bulabilmek için Musul’a veya Duhok’a gitmek zorunda kaldığını belirtiyor.

Ancak bunun beraberinde başka zorluklar getirdiğini ifade eden Maryam, “Konaklama ve ulaşım masrafları çoğu zaman alacakları ücreti aşabiliyor. Bu da çalışmayı ekonomik açıdan zorlaştırıyor” diyor.

  • FB
  • Instagram
  • Twitter
  • YT