Kerkük’teki Peşmerge heykeli,Kürtler için cesaret ve direncin güçlü bir sembolü olarak görüldü.Zamanla siyasi ve toplumsal bir anlaşmazlığın odağı hâline geldi.Tartışmanın merkezinde,anıtın üzerinde hangi bayrağın dalgalanması gerektiği yer alıyor: Irak federal bayrağı mı,yoksa Irak Kürdistan Bölgesi (KIB) bayrağı?
23 metre yüksekliğinde ve 10 metre genişliğinde olan heykel, Irak’taki en büyük savaşçı anıtı olarak kabul ediliyor.15 metrekarelik bir kaide üzerine inşa edilen anıt, geleneksel Kürt kıyafetleri giymiş bir Peşmerge savaşçısını tasvir ediyor ve başlangıçta Kürdistan Bölgesi bayrağını tutuyordu. Anıt, Kerkük’ün Erbil’e bağlanan karayolu üzerindeki giriş noktasına, Peşmerge güçlerinin Irak ve Şam İslam Devleti (IŞİD) militanlarının tehditlerine karşı Kerkük’ü savunmadaki rolünü onurlandırmak amacıyla dikildi.
Heykelin inşası, kentin en kritik dönemlerinden birine denk geldi. 2014 ile 2017 yılları arasında IŞİD militanları Kerkük vilayetinin yaklaşık üçte birini kontrol ediyordu. Haziran 2014’te Irak ordusunun Ninova ve Kerkük’ün geniş bölgelerinden çekilmesinin ardından, Kürdistan Bölgesel Yönetimi (KBY) ile bağlantılı Peşmerge güçleri devreye girerek militanların ilerleyişini durdurdu.
Heykeltıraş Man Ahmed Hamid Dalo,altı kişilik bir ekiple birlikte 2015 yılında anıt üzerinde çalışmaya başladı.Aralarında Ramazan Hacı Reşid’in de bulunduğu Kerkük’ün tanınmış isimleri tarafından finanse edilen proje,Eylül 2017’de tamamlandı.
Heykel; beton, demir,betonarme ve fiberglas kullanılarak inşa edildi ve toplam maliyeti 100 milyon Irak dinarı oldu.Dalo’ya göre heykelin temeli yerin üç metre altına kadar uzanıyor.
Başlangıçta heykel,sol elinde Kürdistan Bölgesi bayrağını tutan ve sağ omzunda bir Kalaşnikof tüfek bulunan bir savaşçıyı tasvir ediyordu.Ancak Kürdistan bayrağı yalnızca bir ay yerinde kaldı.17 Ekim 2017’de, Irak güçlerinin Kerkük’e yeniden dönmesi ve Peşmerge güçlerinin çekilmesinin ardından Kürdistan bayrağı kaldırılarak yerine Irak ulusal bayrağı asıldı.O tarihten bu yana anıt,özellikle kentin bazı gençleri ve güvenlik güçleri arasında tekrarlayan bir gerginlik noktası hâline geldi.
Tartışma, Kürdistan Bayrağı Günü’ne denk gelen 17 Aralık 2025 Çarşamba günü yeniden alevlendi. Kerkük’ün Rahimawa mahallesinden bir grup genç,Irak bayrağını kaldırarak heykelin üzerine Kürdistan bayrağını asmaya çalıştı.Güvenlik güçleri müdahale ederek girişimi engelledi ve olaya karışanları kısa süreliğine gözaltına aldı.
Peşmerge heykeli üzerinde çalışma sırasında.
Fotoğraf: Heykeltıraş Barzan Delo’nun izniyle
Olay,Kürdistan Bölgesi ve ihtilaflı bölgeler genelinde gerçekleştirilen Bayrak Günü kutlamaları sırasında meydana geldi. Yerel makamlar,Kürtçe eğitim veren okulların özel etkinlikler düzenlemesine izin verirken, kent genelinde pazar yerlerinde, sokaklarda ve araçların üzerinde bayraklar görüldü.
Bayrak Günü törenleri sırasında Rudaw TV’ye konuşan Kerkük Valisi Rebwar Taha, konunun çözümü için federal hükümetle koordinasyonun gerekliliğini vurguladı.Taha,“Topluluklar arasındaki anlaşmazlıkların hizmet projelerimizi etkilememesi için bir çözüm bulmalıyız,”diyerek meselenin yakın gelecekte ele alınacağını ifade etti.
Kuzeyde yer alan,petrol zengini ve etnik açıdan karma yapıya sahip Kerkük vilayetinde yaklaşık 1 milyon 770 bin Arap,Kürt ve Türkmen yaşamaktadır.Bağdat’ın 238 kilometre kuzeyinde bulunan Kerkük,uzun yıllardır Bağdat’taki federal hükümet ile Erbil merkezli Kürdistan Bölgesi arasındaki anlaşmazlıkların odağında yer almaktadır.
