Irak güvenlik güçleri, Musul vilayetine bağlı Şengal ilçesinde ağır silah teslimi ve hafif silah kaydı uygulamasını durdurdu. Kararın, Ezidilerin itirazlarının ardından ve bölgedeki yeni gelişmeler doğrultusunda alındığı ifade edildi.
Irak İçişleri Bakanlığı, geçen yıldan bu yana vatandaşlar, aşiretler ve hükümete bağlı olmayan bazı silahlı unsurlar için silahların kayıt altına alınması ve ağır silahların teslim edilmesine yönelik bir kampanya yürütüyordu. Ancak süreç aniden askıya alındı.
Şengal’e bağlı Snonî nahiyesi müdürü Xudêda Çukî, birkaç gün önce Musul Müşterek Operasyonlar Komutanlığı’nda yapılan görüşmede bu kararın kendilerine iletildiğini belirterek, “Bu aşamada vatandaşlardan silah alma kararı durduruldu. Hatta silah kayıt süreci de askıya alındı” dedi.
Amaç silahların devlet kontrolünde toplanmasıydı
İçişleri Bakanlığı’nın yürüttüğü program, silahların yalnızca güvenlik güçlerinin elinde bulunmasını öngörüyordu. Bu kapsamda hem vatandaşların can güvenliğinin sağlanması hem de devlet dışı silahlı grupların ağır silah bulundurmasının önüne geçilmesi hedefleniyordu.
Karar, özellikle son dönemde artan güvenlik endişeleri nedeniyle Ezidi topluluğunun tepkisini çekti. Suriye’deki gelişmeler, silahlı gruplar arasındaki çatışmalar ve IŞİD tutuklularının Irak’a transfer edilmesi, 2014 Ağustos’unda yaşanan saldırıların tekrarlanabileceği yönünde kaygıları artırdı.
Şengal Direniş Birlikleri (YBŞ) üyesi Ghezal Reşo, “Irak hükümetinin karar ve yasalarına karşı değiliz, ancak bu kararın yalnızca Şengal’de uygulanması kabul edilemez” dedi.
Reşo, Irak üzerindeki dış baskılara da işaret ederek, “Özellikle Türkiye’den silahların toplanması yönünde baskı olduğunu biliyoruz, ancak halkımız bunu kabul etmeyecek” ifadelerini kullandı.
Bölgesel gelişmeler etkili oldu
Türkiye Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın Şubat ayında Şengal’e yönelik sınırlı bir operasyon önerisi de tartışmalara neden oldu. Irak hükümeti bu açıklamayı iç işlerine müdahale olarak nitelendirerek kınadı.
Daha sonra Türkiye’nin Bağdat Büyükelçiliği, söz konusu açıklamaların yanlış yorumlandığını ve hedefin PKK unsurları olduğunu bildirdi.
Şengal’de hâlihazırda şehir merkezinde polis güçleri bulunurken, ilçe çevresinde Irak ordusu, Haşdi Şabi, YBŞ ve bazı bölgelerde Peşmerge güçlerinin varlığı sürüyor.
Xezal Reşo, gelen tepkilerin ardından sürecin durdurulduğunu belirterek, “Hükümet, Ezidi toplumunun bu kararı kabul etmeyeceğini anladı” dedi.
Reşo ayrıca, Ortadoğu’daki gerilimin kısmen azalmasının ve Irak üzerindeki baskının hafiflemesinin de kararda etkili olduğunu ifade etti.
Silahlanma oranı dikkat çekiyor
Irak İçişleri Bakanlığı verilerine göre, federal hükümet kontrolündeki 15 vilayette vatandaşların elinde 15 milyondan fazla silah bulunuyor. Yaklaşık 35 milyonluk nüfus göz önüne alındığında, her iki kişiden birinin silah sahibi olduğu belirtiliyor.
Bakanlık, bu silahların büyük bölümünün savaş dönemlerinde ya da ticaret yoluyla edinildiğini kaydederken, silah piyasalarının kapatılması ve çevrim içi satışların engellenmesi için çalışmalar yürütüldüğünü açıkladı.
Sinune Nahiyesi Polis Müdürü Xalid Seîd, silah kayıt ve teslim sürecine devam edilmesi için henüz yeni bir resmi talimat gelmediğini belirterek, “Bize iletilen kararları halkımıza duyuruyoruz” dedi.
Şengal’de yaşanan bu gelişme, güvenlik politikaları ile yerel toplumun kaygıları arasındaki hassas dengeyi bir kez daha gündeme taşıdı.
