Kerkük’ün yeni valisi, yardımcılarına devredilen yetkileri geri alan bir idari karar yayımladı.Söz konusu yetkiler, selefi tarafından görevden ayrılmadan yalnızca bir hafta önce verilmişti.
KirkukNow’un ulaştığı resmi belgelere göre, petrol zengini ve çok etnili Kerkük’te eski ve yeni yerel yönetim arasında farklı idari yaklaşımlar dikkat çekiyor. Önceki yönetim, yetki dağılımını genişleterek vali yardımcılarının rolünü artırmayı tercih ederken; yeni yönetim kritik birimleri yeniden valinin doğrudan denetimine aldı.
Yaklaşık 1,77 milyon Kürt, Türkmen ve Arap nüfusa sahip olan Kerkük, Bağdat’ın 238 kilometre kuzeyinde yer alıyor ve uzun süredir merkezi hükümet ile Kürdistan Bölgesel Yönetimi arasındaki anlaşmazlıkların odağında bulunuyor.
Belgelere göre, Rebwar Taha, 15 Nisan 2026’da yayımladığı 7666 sayılı idari kararla bazı hassas dosyaları yardımcılarına devretti. Buna göre Emlak, Vatandaşlık İşleri ve Takip daireleri birinci vali yardımcılığına bağlanırken; güvenlik soruşturmaları teknik vali yardımcısının sorumluluğuna verildi.
Ancak bu düzenleme kısa sürdü. Yeni vali Muhammed Seman Ağa, 23 Nisan 2026 tarihli 8027 sayılı kararla bu birimlerin tamamının yeniden valilik makamına bağlanmasını emretti.
Bu değişiklikle birlikte, Kerkük’ün en karmaşık dosyalarını içeren Emlak Dairesi, güvenlik ve inceleme süreçleriyle bağlantılı Güvenlik Soruşturmaları Dairesi ve vatandaşlarla doğrudan iletişimi sağlayan Vatandaşlık İşleri Dairesi yeniden valinin doğrudan denetimine geçti.
Söz konusu gelişmeler, Kerkük’te yaklaşık 20 ay süren siyasi tıkanıklığın ardından oluşturulan güç paylaşımı anlaşmasının hemen sonrasına denk geliyor. Bu anlaşma kapsamında Muhammed Saman Ağa’nın vali, Rebwar Taha’nın ise vali yardımcısı olarak atanması kararlaştırılmıştı.
Reşid Oteli’nde varılan mutabakat
Ağustos 2024’te Bağdat’taki Reşid Oteli’nde varılan mutabakata göre, Kerkük valiliği 31 Aralık 2025’e kadar Kürtlere, ardından Türkmenlere ve daha sonra Araplara devredilecekti.
Yeni yerel yönetim, 16 üyeli il meclisinde dokuz üyenin katılımıyla oluşturuldu. Bu üyeler arasında beş KYB’li, iki Liderlik Listesi üyesi, bir Arap temsilci ve bir Hristiyan üye yer aldı.
Ancak yedi üye bu anlaşmaya katılmayarak muhalefette kaldı. Bu grupta Kerkük Arap Koalisyonu’ndan üç, Kürdistan Demokrat Partisi’nden (KDP) iki ve Irak Türkmen Cephesi’nden (ITC) iki üye bulunuyor.
Kerkük’te yönetim yapısı tarihsel olarak sık sık değişti. Baas rejimi döneminde kilit görevler büyük ölçüde Arapların elindeydi. 2003 sonrası süreçte Kürtler yürütme gücünü devraldı ve bu durum 2017’ye kadar sürdü. Daha sonra Arap kökenli Rakan Said Cuburi’nin vali olarak atanmasıyla yönetim değişti. 2024’te ise Rebwar Taha’nın atanmasıyla valilik yeniden Kürtlere geçti. Günümüzde ise bu görev bir Türkmen tarafından yürütülüyor.
2005 il meclisi seçimlerinden sonra Kerkük’ün ilk valisi Kürt siyasetçi Abdulrahman Mustafa oldu. 2011’de ise Necmeddin Kerim aynı meclis tarafından vali seçildi, ancak altı yıl sonra Irak Parlamentosu kararıyla görevden alındı.
2003 sonrası dönemde, eski Irak Cumhurbaşkanı Celal Talabani’nin önerisiyle Kerkük’te idari görevlerin etnik gruplar arasında yüzde 32 Kürt, yüzde 32 Arap, yüzde 32 Türkmen ve yüzde 4 Hristiyan şeklinde dağıtılması kararlaştırıldı. Bu öneri 28 Temmuz 2009’da il meclisi tarafından kabul edilse de, tüm idari kademelere tam olarak uygulanmadı.
