Çevreden

Kaladize'de çevre girişimi: Her şehit ve her yeni doğan bebek için bir fidan

  • 2026-07-30
Kaladize'de çevre girişimi: Her şehit ve her yeni doğan bebek için bir fidan
Kaladize'de (Qeladize) her şehit ve her yeni doğan çocuk adına ağaç dikilmesini amaçlayan çevre girişimi kapsamında Razani Fidanlığı'ndaki çalışmalar sürüyor.
Sumaya Salih

Kaladize'de başlatılan yeni bir çevre girişimi, hem yeşil alanları yeniden canlandırmayı hem de şehitlerin anısını yaşatırken dünyaya gelen her yeni çocuğun doğumunu kutlamayı amaçlıyor. Pişder ilçesine bağlı Razani Fidanlığı merkezli proje kapsamında bölge genelinde 100 bin fidan dikilmesi planlanıyor. Projenin hedefleri arasında kuraklıkla mücadele etmek, çoraklaşan yamaçları yeniden yeşillendirmek ve toplumda çevre bilincini geliştirmek yer alıyor.

Bu girişimden etkilenenlerden biri de kardeşi yaklaşık 40 yıl önce Baas rejimi tarafından öldürülen İsmet Ali oldu. Ali, kardeşinin anısına dikilecek ağacı ömrü boyunca koruyacağını belirterek bunun hem sevgisini ifade etmenin hem de kardeşinin hatırasını yaşatmanın anlamlı bir yolu olduğunu söylüyor.

Proje üç temel amacı bir araya getiriyor:

Tahrip olmuş doğal alanların yeniden ağaçlandırılması,

Şehitlerin anısına özel ağaçlar dikilmesi,

Kaladize'de doğan her yeni çocuk için bir fidan hediye edilmesi.

Projeyi yürütenler, bu yaklaşımın hem halkın katılımını artıracağına hem de ilçedeki yeşil alanların genişlemesine katkı sağlayacağına inanıyor.

Razani Fidanlığı, Küçük Zap Nehri'ne yaklaşık 100 metre uzaklıkta bulunuyor. Burada yetiştirilen fidanlar daha sonra uygun bölgelere naklediliyor.

Projenin kurucusu ve sorumlusu Ali Dinka, fidanların önce özel torbalarda yetiştirildiğini ve yaklaşık bir yıl boyunca bakımlarının yapıldığını söyledi. Daha sonra tarım arazilerine zarar vermemek amacıyla tepeler ve tarıma elverişli olmayan alanlara dikilerek ormanlık alanların genişletildiğini ifade etti.

"Kardeşimin anısına dikilen ağacı hayatımın sonuna kadar koruyacağım."

Girişim, Kürdistan Çevre ve Yeniden Yapılanma Merkezi tarafından, Kaladize Miras ve Kültür Evi iş birliğiyle yürütülüyor. Projenin finansmanı ise iş insanı Dr. Taha Resul tarafından sağlanıyor.

Toplam 212 dönümlük alanda faaliyet gösteren fidanlıkta, 8'i kadın olmak üzere 14 gönüllü görev yapıyor.

Projede bölgenin doğal yapısına uygun binlerce yerel ağaç türü yetiştiriliyor. Bunlar arasında; Halep meşesi (Mazı meşesi), Menengiç ve Meşe türleri bulunuyor.

Ağaç türleri, arazi yapısına göre dikiliyor. Meşeler erozyonu önlemek amacıyla yamaçlara ve yüksek kesimlere dikilirken, menengiç ağaçları daha alçak bölgelere yerleştiriliyor.

Fidanların sağlıklı büyümesini sağlamak amacıyla su kaynaklarının yetersiz olduğu bölgelerde kuyular açılacak ve ilk iki yıl boyunca damla sulama sistemi kullanılacak.

Bugüne kadar ekip tarafından 20 binden fazla fidan hazırlandı.

Bunların;

14 bini Pişder için,

5 bini Halepçe için,

700'ü ise Çemçemal ilçesine bağlı Guptaba köyü için ayrıldı.

Organizatörler, gelecek yılın Şubat ayına kadar ilave 80 bin fidan daha hazırlamayı hedefliyor.

Proje verilerine göre Kaladize'de resmi olarak kayıtlı yaklaşık 700 şehit bulunuyor ve her biri adına bir ağaç dikilecek.

Proje koordinatörleri, uygun dikim alanlarını belirlemek için şehit aileleriyle yakın iş birliği içinde çalışıyor.

Programın gelecek yıllarda da sürdürülmesi planlanıyor. Üretilen fidanların yüzde 70'i Pişder'e, yüzde 30'u ise çevre bölgelere dağıtılacak.

İsmet Ali, projeye duyduğu memnuniyeti şu sözlerle dile getirdi:

"Kardeşimin anısına dikilen ağacı hayatım boyunca koruyacağım."

Ali'ye göre bu girişim yalnızca çevreye katkı sağlamıyor; aynı zamanda şehit ailelerine manevi destek veriyor ve onların acılarının unutulmadığını hissettiriyor.

Kasım ayından itibaren, Kaladize Hastanesi'nin doğum servisinde dünyaya gelen her yeni bebeğin ailesine bir fidan hediye edilecek. Böylece yeni yaşamın simgesi olarak aileler çevreyi korumaya teşvik edilecek.

Ali Dinka ayrıca, gelecek yıldan itibaren Razani Fidanlığı'nın belediyenin tüm fidan ihtiyacını karşılayabilecek kapasiteye ulaşmasının beklendiğini söyledi. Böylece ilçe dışından fidan ithal edilmesine gerek kalmayacak.

Proje ekibi, dikilen ağaçların yaklaşık iki metre boya ulaşıncaya kadar, yani dört yıl boyunca bakımını üstlenecek.

Bu sürenin ardından sorumluluk arazi sahiplerine devredilecek. Arazi sahipleri, ağaçları kesmeyeceklerine dair resmi bir taahhütname imzalayacak.

Raperin Orman ve Çevre Polisi Müdürü Şoriş Kaka Fetullah, kurumun projeye tam destek verdiğini açıkladı.

Fetullah, orman yetkililerinin projeyi yakından takip edeceğini, dikilen ağaçları koruyacağını ve ağaçlara zarar veren ya da onları kesmeye çalışan kişiler hakkında yasal işlem başlatılacağını belirtti.

  

Bu haber, KirkukNow ekibi tarafından, Irak Kürdistan Bölgesi'nde ADWI tarafından yürütülen ve Almanya Federal Ekonomik İş Birliği ve Kalkınma Bakanlığı (BMZ) tarafından finanse edilen "Yenilik Yoluyla Gelecek: İklim ve Yerel Kalkınma İçin Birlikte" projesi kapsamında hazırlanmıştır.

Daha

  • FB
  • Instagram
  • Twitter
  • YT